Θεωρία

Ο Λένιν για το χαρακτήρα της επανάστασης και του κράτους
04/02/09

   


 

Ο ταξικός χαρακτήρας της επανάστασης που έγινε

Τα καθήκοντα του προλεταριάτου στην τωρινή επανάσταση

Ποια πρέπει να είναι η ονομασία του κόμματός μας για να είναι επιστημονικά σωστή και να βοηθάει πολιτικά το ξεκαθάρισμα της συνείδησης του προλεταριάτου;

O καινούργιος τύπος κράτους που αναπτύσσεται στην επαναστασή μας

Ο ταξικός χαρακτήρας της επανάστασης που έγινε

Η ιστορική στιγμή που περνά η Ρωσία χαρακτηρίζεται από τα παρακάτω βασικά γνωρίσματα:

1. Η παλιά τσαρική εξουσία που εκπροσωπούσε μόνο μια χούφτα φεουδάρχες-τσιφλικάδες, οι οποίοι διηύθυναν όλη την κρατική μηχανή (το στρατό, την αστυνομία, την υπαλληλία), συντρίφτηκε και παραμερίστηκε, μα δεν εξοντώθηκε. Η μοναρχία επίσημα δεν εκμηδενίστηκε. Η συμμορία των Ρομάνοφ συνεχίζει τις μοναρχικές μηχανοραφίες. Η τεράστια γαιοκτησία των φεουδαρχών-τσιφλικάδων δεν καταργήθηκε.

2. Η κρατική εξουσία στη Ρωσία πέρασε στα χέρια μιας νέας τάξης , δηλαδή της αστικής τάξης και των αστοποιημένων τσιφλικάδων. Απ' αυτή την άποψη η αστικοδημοκρατική επανάσταση στη Ρωσία τελείωσε.

Η αστική τάξη που βρέθηκε στην εξουσία συνασπίστηκε (συμμάχησε) με τα απροκάλυπτα μοναρχικά στοιχεία που στην περίοδο του 1906-1914 διακρίθηκαν για την υποστήριξη με πρωτοφανή ζήλο του Νικολάου του Ματοβαμμένου και του Στολίπιν-Κρεμάλα (Γκουτσκόφ και άλλοι πολιτικοί που βρίσκονται δεξιότερα από τους καντέτους). Η νέα αστική κυβέρνηση του Λβόφ και Σίας επιχείρησε και άρχισε να διεξάγει διαπραγματεύσεις με τους Ρομάνοφ για την παλινόρθωση της μοναρχίας στη Ρωσία. Η κυβέρνηση αυτή, καλυπτόμενη με το θόρυβο μιας επαναστατικής φρασεολογίας διορίζει στις διευθυντικές θέσεις οπαδούς του παλιού καθεστώτος. Η κυβέρνηση αυτή προσπαθεί να μεταρρυθμίσει όσο το δυνατό λιγότερο όλο τον κρατικό μηχανισμό (στρατό, αστυνομία, υπαλληλία), παραδίδοντάς τον στα χέρια της αστικής τάξης. Την επαναστατική πρωτοβουλία της δράσης των μαζών και την κατάληψη της εξουσίας από το λαό, από τα κάτω - αυτή τη μοναδική εγγύηση πραγματικών επιτυχιών της επανάστασης - η νέα κυβέρνηση άρχισε ήδη να την εμποδίζει με κάθε τρόπο.

Την ημερομηνία σύγκλησης της Συντακτικής Συνέλευσης η κυβέρνηση αυτή ούτε την όρισε ακόμη μέχρι σήμερα. Την τσιφλικάδικη ιδιοκτησία, την υλική αυτή βάση του φεουδαρχικού τσαρισμού, δεν τη θίγει. Η κυβέρνηση αυτή ούτε σκέπτεται καν να καταπιαστεί με την έρευνα της δράσης, τη δημοσίευση των πράξεων και τον έλεγχο των μονοπωλιακών οικονομικών οργανισμών, των μεγάλων τραπεζών, των καπιταλιστικών συνδικάτων, των καρτέλ των καπιταλιστών κτλ.

Τα κυριότερα, τα αποφασιστικά Υπουργεία στη νέα κυβέρνηση (Υπουργείο Εσωτερικών, Υπουργείο Στρατιωτικών, δηλαδή η διοίκηση του στρατού, της αστυνομίας, της υπαλληλίας, όλου του μηχανισμού καταπίεσης των μαζών) βρίσκονται στα χέρια πασίγνωστων μοναρχικών και οπαδών της μεγάλης τσιφλικάδικης γαιοκτησίας.

Στους καντέτους, στους όψιμους δημοκράτες, στους δημοκράτες με το στανιό, έχουν παραχωρηθεί δευτερεύουσες θέσεις που δεν έχουν άμεση σχέση με την άσκηση εξουσίας πάνω στο λαό και με το μηχανισμό της κρατικής εξουσίας. Ο Α. Κέρενσκι, εκπρόσωπος των τρουντοβίκων και "σοσιαλιστής κι' αυτός", δεν παίζει απολύτως κανένα άλλο ρόλο εκτός από το να αποκοιμίζει με ηχηρές φράσεις την επαγρύπνηση και την προσοχή του λαού.

Για όλους αυτούς τους λόγους ακόμη και στον τομέα της εσωτερικής πολιτικής η νέα αστική κυβέρνηση δεν είναι άξια της παραμικρής εμπιστοσύνης του προλεταριάτου και κάθε υποστήριξή της από μέρους του είναι απαράδεκτη.

* Β. Ι. ΛΕΝΙΝ: Απαντα, τομ. 31, σελ. 151-152.

Τα καθήκοντα του προλεταριάτου στην τωρινή επανάσταση

Επειδή έφτασα στην Πετρούπολη μόλις τη νύχτα της 3 του Απρίλη, δεν μπορούσα φυσικά να κάνω εισήγηση στη συγκέντρωση της 4 του Απρίλη για τα καθήκοντα του επαναστατικού προλεταριάτου παρά μόνο εξονόματός μου με την επιφύλαξη ότι δεν είμαι αρκετά προετοιμασμένος.

Το μόνο που μπορούσα να κάνω για να διευκολύνω τη δουλιά για μένα - και για τους καλόπιστους αντιπάλους - ήταν να προετοιμάσω γραπτές θέσεις. Τις διάβασα και τις έδοσα στον σ. Τσερετέλι. Τις διάβασα πολύ αργά και δύο φορές: πρώτα στη συγκέντρωση των μπολσεβίκων και ύστερα σε κοινή συγκέντρωση των μπολσεβίκων και των μενσεβίκων.

Δημοσιεύω τις προσωπικές μου αυτές θέσεις, συνοδεύοντάς τις μόνο με πολύ σύντομες επεξηγηματικές παρατηρήσεις, που αναπτύχθηκαν πολύ πιο λεπτομερειακά στην εισήγηση.

Θέσεις:

1. Στη στάση μας απέναντι στον πόλεμο, που από την πλευρά της Ρωσίας και με τη νέα κυβέρνηση του Λβόφ και Σίας παραμένει αναμφισβήτητα ληστρικός, ιμπεριαλιστικός πόλεμος, εξαιτίας του καπιταλιστικού χαρακτήρα αυτής της κυβέρνησης, είναι απαράδεκτες και οι παραμικρές παραχωρήσεις στον "επαναστατικό αμυνιτισμό".

Για έναν επαναστατικό πόλεμο, που πραγματικά δικαιολογεί τον επαναστατικό αμυνιτισμό, το συνειδητό προλεταριάτο μπορεί να συμφωνήσει μόνο με τον όρο: α) περάσματος της εξουσίας στα χέρια του προλεταριάτου και των πιο φτωχών τμημάτων της αγροτιάς που κλίνουν προς αυτό, β) παραίτησης από όλες τις προσαρτήσεις στην πράξη και όχι στα λόγια, γ) ολοκληρωτικής ρήξης στην πράξη με όλα τα συμφέροντα του κεφαλαίου.

Παίρνοντας υπόψη την αναμφισβήτητη καλοπιστία των πλατιών στρωμάτων των μαζικών εκπροσώπων του επαναστατικού αμυνιτισμού, που παραδέχονται τον πόλεμο μόνο από ανάγκη και όχι χάρη των κατακτήσεων, παίρνοντας υπόψη την εξαπάτησή τους από την αστική τάξη, πρέπει να τους εξηγούμε το λάθος τους πολύ διεξοδικά, επίμονα και υπομονητικά, να τους εξηγούμε την αδιάρηκτη σύνδεση του κεφαλαίου με τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, να τους αποδείχνουμε ότι χωρίς την ανατροπή του κεφαλαίου ο πόλεμος δεν μπορεί να τελειώσει με μια ειρήνη αληθινά δημοκρατική, όχι εξαναγκαστική.

Οργάνωση της πιο πλατιάς προπαγάνδας αυτής της άποψης στο μάχιμο στρατό.

2. Η ιδιομορφία της σημερινής στιγμής στη Ρωσία βρίσκεται στο πέρασμα από το πρώτο στάδιο της επανάστασης που έδοσε την εξουσία στην αστική τάξη εξαιτίας της ανεπαρκούς συνειδητότητας και οργάνωσης του προλεταριάτου, στο δεύτερο στάδιό της που πρέπει να δόσει την εξουσία στα χέρια του προλεταριάτου και των φτωχών στρωμάτων της αγροτιάς.

Το πέρασμα αυτό χαρακτηρίζεται, από το ένα μέρος, από ένα μέγιστο όριο νομομότητας (από όλες τις εμπόλεμες χώρες η Ρωσία είναι σήμερα η πιο ελεύθερη χώρα στον κόσμο), από το άλλο μέρος, από την έλλειψη βίας πάνω στις μάζες και, τέλος, η ανεπίγνωστα καλόπιστη στάση των μαζών απέναντι στην κυβέρνηση των καπιταλιστών, των χειρότερων εχθρών της ειρήνης και του σοσιαλισμού.

Η ιδιομορφία αυτή απαιτεί από μας ικανότητα προσαρμογής στις ιδιαίτερες συνθήκες της κομματικής δουλιάς μέσα στις πρωτάκουστα πλατιές μάζες του προλεταριάτου, που μόλις τώρα ξύπνησαν στην πολιτική ζωή.

3. Καμιά υποστήριξη στην Προσωρινή κυβέρνηση, να εξηγούμε ότι είναι πέρα για πέρα ψεύτικες όλες οι υποσχέσεις της, ιδιαίτερα η υπόσχεση για παραίτηση από τις προσαρτήσεις. Ξεσκέπασμα, αντί της απαράδεκτης "απαίτησης" - που σπέρνει αυταπάτες - να πάψει η κυβέρνηση αυτή, κυβέρνηση καπιταλιστών, να είναι ιμπεριαλιστική.

4. Αναγνώριση του γεγονότος ότι στα περισσότερα Σοβιέτ των εργατών βουλευτών το Κόμμα μας είναι μειοψηφία, και για την ώρα αποτελεί αδύνατη μειοψηφία, απέναντι στο συνασπισμό όλων των μικροαστικών, οπορτουνιστικών στοιχείων, που πέφτουν κάτω από την επιροή της αστικής τάξης και που διοχετεύουν την επιροή της στο προλεταριάτο, από τους λαϊκούς σοσιαλιστές και τους σοσιαλιστές-επαναστάτες ως την Οργανωτική Επιτροπή (Τσχεϊτζε, Τσερετέλι κτλ.), τον Στεκλόφ κτλ. κτλ.

Να εξηγήσουμε στις μάζες ότι το Σοβιέτ των εργατών βουλευτών είναι η μόνη δυνατή μορφή επαναστατικής κυβέρνησης και ότι γι' αυτό, όσο η κυβέρνηση αυτή θα βρίσκεται κάτω από την επιροή της αστικής τάξης, το καθήκον μας μπορεί να είναι μόνο η υπομονητική, συστηματική, επίμονη και προσαρμοσμένη στις πρακτικές ιδιαίτερα ανάγκες των μαζών, εξήγηση των λαθών της τακτικής τους.

Οσο είμαστε μειοψηφία, δουλιά μας είναι να κάνουμε κριτική και εξήγηση των λαθών, προπαγανδίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη να περάσει όλη η κρατική εξουσία στα Σοβιέτ των εργατών βουλευτών, έτσι που οι μάζες με την πείρα τους να απαλλαγούν από τα λάθη τους.

5. Οχι κοινοβουλευτική δημοκρατία - επιστροφή από τα Σοβιέτ των εργατών βουλευτών σ' αυτή θα ήταν βήμα προς τα πίσω, - αλλά δημοκρατία των Σοβιέτ των εργατών, των εργατών γης και των αγροτών βουλευτών σε όλη τη χώρα, από τα κάτω ως τα πάνω.

Κατάργηση της αστυνομίας, του στρατού, της υπαλληλίας 1 . Η αμοιβή όλων των υπαλλήλων, που θα είναι όλοι τους αιρετοί και ανακλητοί σε κάθε στιγμή, να μην ξεπερνά τη μέση αμοιβή ενός καλού εργάτη.

6. Στο αγροτικό πρόγραμμα μεταφορά του κέντρου βάρους στα Σοβιέτ των βουλευτών εργατών γης.

Δήμευση όλων των γαιών των τσιφλικάδων.

Εθνικοποίηση όλων των γαιών της χώρας, διάθεση της γης από τα τοπικά Σοβιέτ των εργατών γης και των αγροτών βουλευτών. Συγκρότηση Σοβιέτ βουλευτών από τους φτωχούς αγρότες. Δημιουργία από κάθε μεγάλο κτήμα (με έκταση από 100 ως 300 περίπου ντεσιατίνες, ανάλογα με τις τοπικές και άλλες συνθήκες και κατά την κρίση των τοπικών οργάνων) ενός υποδειγματικού νοικοκυριού κάτω από τον έλεγχο του Σοβιέτ των βουλετών εργατών γης και για λογαριασμό της κοινωνίας.

7. Αμεση συγχώνευση όλων των τραπεζών της χώρας σε μια πανεθνική τράπεζα και άσκηση ελέγχου πάνω σ' αυτή από την πλευρά του Σοβιέτ των εργατών βουλευτών.

8. Οχι "εφαρμογή" του σοσιαλισμού, σαν άμεσο καθήκον μας, αλλά πέρασμα αμέσως μόνο στον έλεγχο της κοινωνικής παραγωγής και της διανομής των προϊόντων απομέρους του Σοβιέτ των εργατών βουλευτών.

9. Κομματικά καθήκοντα:

α) άμεσο συνέδριο του Κόμματος,

β) αλλαγή του προγράμματος του Κόμματος, κυρίως:

1. σχετικά με τον ιμπεριαλισμό και τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο,

2. σχετικά με τη στάση απέναντι στο κράτος και το δικό μας αίτημα για "κράτος-κομμούνα" 2 ,

3. διόρθωση του προγράμματός μας μίνιμουμ που έχει παλιώσει,

γ) αλλαγή της ονομασίας του Κόμματος 3 .

10. Ανανέωση της Διεθνούς.

Πρωτοβουλία δημιουργίας επαναστατικής Διεθνούς, Διεθνούς ενάντια στους σοσιαλσωβινιστές και ενάντια στο "κέντρο" 4 .

------------------------------------------------------

1. Δηλ. αντικατάσταση του τακτικού στρατού με το γενικό εξοπλισμό του λαού.

2. Δηλαδή τέτιο κράτος που πρότυπό του έδοσε η Κομμούνα του Παρισιού.

3. Αντί "σοσιαλδημοκρατία", που οι επίσημοι ηγέτες σ' όλο τον κόσμο πρόδοσαν το σοσιαλισμό, περνώντας στην αστική τάξη ("αμυνίτες" και ταλαντευόμενοι "καουτσκιστές"), πρέπει να ονομαστούμε Κομμουνιστικό Κόμμα.

4. "Κέντρο" ονομάζεται στη διεθνή σοσιαλδημοκρατία το ρεύμα που ταλαντεύεται ανάμεσα στους σωβινιστές (="αμυνίτες") και τους διεθνιστές, και συγκεκριμένα: ο Κάουτσκι και Σία στη Γερμανία, ο Λονγκέ και Σία στη Γαλλία, ο Τσχεϊτζε και Σία στη Ρωσία, ο Τουράτι και Σία στην Ιταλία, ο Μακντόναλντ και Σία στην Αγγλία κτλ.

-------------------------------------------------------

Για να καταλάβει ο αναγνώστης γιατί χρειάστηκε να υπογραμμίσω ιδιαίτερα, σαν σπάνια εξαίρεση, την "περίπτωση" των καλόπιστων αντιπάλων, τον καλώ να συγκρίνει την παρακάτω αντίρηση του κυρίου Γκόλντενμπεργκ με τις θέσεις αυτές: ο Λένιν "έστησε τη σημαία του εμφύλιου πολέμου στις γραμμές της επαναστατικής δημοκρατίας" (η περικοπή πάρθηκε από τη "Γεντίνστβο" του κ. Πλεχάνοφ, αρ. φύλ. 5).

Αλήθεια δεν είναι μαργαριτάρι;

Εγώ γράφω, διαβάζω, εξηγώ λεπτομερειακά ότι: "λόγω της αναμφισβήτητης καλοπιστίας των πλατιών στρωμάτων των μαζικών εκπροσώπων του επαναστατικού αμυνιτισμού...λόγω της εξαπάτησής τους από την αστική τάξη, πρέπει να εξηγούμε το λάθος τους πολύ διεξοδικά, επίμονα, και υπομονητικά...".

Μα οι κύριοι της αστικής τάξης, που αυτοαποκαλούνται σοσιαλδημοκράτες και που δεν ανήκουν ούτε στα πλατιά στρώματα, ούτε στους μαζικούς εκπροσώπους του αμυνιτισμού, μεταδίδουν με ελαφριά καρδιά τις απόψεις μου, διατυπώνοντάς τις έτσι: "έστησε"(!) τη σημαία (!) του εμφύλιου πολέμου (γι αυτόν δεν υπάρχει ούτε λέξη στις θέσεις, δεν υπήρχε ούτε λέξη στην εισήγηση!) "στις γραμμές (!!) της επαναστατικής δημοκρατίας...".

Τί είναι αυτό; Σε τί διαφέρει από την πογκρομική ζύμωση; από τη "Ρούσκαγια Βόλια";

Εγώ γράφω, διαβάζω, εξηγώ λεπτομερειακά ότι: "τα Σοβιέτ των Ε.Β. είναι η μόνη δυνατή μορφή επαναστατικής κυβέρνησης και ότι γι' αυτό το καθήκον μας μπορεί να είναι μόνο η υπομονητική, συστηματική, επίμονη και προσαρμοσμένη στις πρακτικές ανάγκες των μαζών, εξήγηση των λαθών της τακτικής τους...".

Μα ορισμένου είδους αντίπαλοι παρουσιάζουν τις απόψεις μου σαν έκκληση για "εμφύλιο πόλεμο στις γραμμές της επαναστατικής δημοκρατίας"!!

Επιτέθηκα ενάντια στην Προσωρινή κυβέρνηση, γιατί δεν καθόρισε ούτε σύντομη, ούτε γενικά μια οποιαδήποτε προθεσμία για τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης, προσπαθώντας να ξεφύγει με υποσχέσεις. Απόδειξα πως δίχως τα Σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών βουλευτών η σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης δεν είναι εξασφαλισμένη, η επιτυχία της είναι αδύνατη.

Μου αποδίδουν τη γνώμη ότι είμαι τάχα ενάντια στην άμεση σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης!!!

Θα τα έλεγα αυτά "παραληρήματα", αν δεκαετίες πολιτικού αγώνα δεν με είχαν διδάξει να θεωρώ σπάνια εξαίρεση την καλοπιστία των αντιπάλων.

Ο κ. Πλεχάνοφ ονόμασε στην εφημερίδα του το λόγο μου "παραλήρημα". Πολύ καλά, κύριε Πλεχάνοφ! Κοιτάξτε, όμως, πόσο είστε χοντροκομμένος, αδέξιος και επιπόλαιος στην πολεμική σας. Αν ο λόγος μου ήταν ένα δίωρο παραλήρημα, τότε πώς ανέχθηκαν το "παραλήρημα" αυτό εκατοντάδες ακροατές;

Παρακάτω. Γιατί η εφημερίδα σας αφιερώνει ολόκληρη στήλη για ένα "παραλήρημα"; Δεν μας τα λέτε καλά, κ. Πλεχάνοφ, καθόλου καλά δεν μας τα λέτε.

Είναι πολύ πιο εύκολο, βέβαια, να φωνάζεις, να βρίζεις, να ωρύεσαι, παρά να προσπαθήσεις να εκθέσεις, να εξηγήσεις, να θυμηθείς πώς σκέπτονταν ο Μαρξ και ο Ενγκελς το 1871, το 1872, το 1975 για την πείρα της Κομμούνας του Παρισιού και για το τί λογής κράτος χρειάζεται στο προλεταριάτο.

Ο πρώην μαρξιστής κ. Πλεχάνοφ δεν θέλει, φαίνεται, να θυμάται το μαρξισμό.

Εγώ παρέθεσα τα λόγια της Ρόζας Λούξεμπουργκ, που στις 4 Αυγούστου 1914 αποκάλεσε τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία "πτώμα που βρωμάει". Και οι κ.κ. Πλεχάνοφ, Γκόλντενμπεργκ και Σία "θίγονται"... για λογαριασμό τίνος; για λογαριασμό των γερμανών σωβινιστών, που τους αποκάλεσαν σωβινιστές!

Τα μπέρδεψαν οι καϋμένοι οι ρώσοι σοσιαλσωβινιστές, σοσιαλιστές στα λόγια, σωβινιστές στην πράξη.

* Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: ΑΠΑΝΤΑ: Το άρθρο "Τα καθήκοντα του προλεταριάτου στην τωρινή επανάσταση", που δημοσιεύτηκε στην "Πράβντα", αρ. φύλ. 26 της 7 του Απρίλη 1917 με την υπογραφή Ν. Λένιν, περιέχει τις περίφημες "Θέσεις του Απρίλη" του Β. Ι. Λένιν. τ. 31, σελ. 113-118".


Ποια πρέπει να είναι η ονομασία του κόμματός μας για να είναι επιστημονικά σωστή και να βοηθάει πολιτικά το ξεκαθάρισμα της συνείδησης του προλεταριάτου;

19. Περνώ στο τελευταίο ζήτημα - στην ονομασία του Κόμματός μας. Πρέπει να ονομαστούμε Κομμουνιστικό κόμμα, όπως ονόμαζαν τον εαυτό τους ο Μαρξ και ο Ενγκελς.

Πρέπει να επαναλάβουμε ότι είμαστε μαρξιστές και παίρνουμε για βάση το "Κομμουνιστικό Μανιφέστο", που η σοσιαλδημοκρατία το πρόδοσε και το διαστρέβλωσε σε δύο βασικά σημεία: 1) οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα: η "υπεράσπιση της πατρίδας" στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο είναι προδοσία του σοσιαλισμού, 2) η διδασκαλία του μαρξισμού για το κράτος διαστρεβλώθηκε από τη ΙΙ Διεθνή.

Η ονομασία "σοσιαλδημοκρατία" επιστημονικά δεν είναι σωστή, όπως το έχει αποδείξει πολλές φορές ο Μαρξ, ανάμεσα στα άλλα και στην "Κριτική του προγράμματος της Γκότα" το 1875, και όπως το επανέλαβε πιο εκλαϊκευμένα ο Ενγκελς το 1894. Από τον καπιταλισμό η ανθρωπότητα μπορεί να περάσει άμεσα μονάχα στο σοσιαλισμό, δηλαδή στην κοινή κατοχή των μέσων παραγωγής και στη διανομή των προϊόντων ανάλογα με τη δουλιά του καθενός. Το Κόμμα μας βλέπει πιο μακρυά: Ο σοσιαλισμός πρέπει αναπόφευκτα να εξελιχθεί βαθμιαία στον κομμουνισμό, που στη σημαία του είναι γραμμένο: "Ο καθένας σύμφωνα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του".

Αυτό είναι το πρώτο επιχείρημά μου.

Το δεύτερο: Δεν είναι επιστημονικά σωστό και το δεύτερο μέρος της ονομασίας του Κόμματός μας (σοσιαλ- δημοκράτες).

Η δημοκρατία είναι μια μορφή κράτους . Εμείς, όμως, οι μαρξιστές, είμαστε αντίπαλοι κάθε κράτους.

Οι ηγέτες της ΙΙ Διεθνούς (1889-1914), οι κ.κ. Πλεχάνοφ, Κάουτσκι και οι όμοιοί τους, εκχυδάϊσαν και διαστρέβλωσαν το μαρξισμό.

Ο μαρξισμός διαφέρει από τον αναρχισμό στο ότι αναγνωρίζει την αναγκαιότητα του κράτους για το πέρασμα στο σοσιαλισμό, - αλλά (κι εδώ βρίσκεται η διαφορά από τον Κάουτσκι και Σια) όχι ενός τέτιου κράτους, όπως η συνηθισμένη κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία, μα ενός κράτους σαν την Κομμούνα του Παρισιού του 1871, σαν το Σοβιέτ των εργατών βουλευτών του 1905 και του 1917.

Το τρίτο επιχείρημά μου: η ζωή δημιούργησε, η επανάσταση στη χώρα μας δημιούργησε ήδη στην πράξη, αν και σε αδύνατη, εμβρυακή μορφή, αυτό ακριβώς το νέο "κράτος" που δεν είναι κράτος στην κυριολεξία.

Αυτό είναι πια ζήτημα της πρακτικής των μαζών και όχι μόνο θεωρία των ηγετών.

Στην κυριολεξία το κράτος είναι η εξουσία που ασκείται πάνω στις μάζες από τμήματα ένοπλων ανθρώπων, χωρισμένων από το λαό.

Το νέο κράτος μας που γεννιέται είναι επίσης κράτος, γιατί μας χρειάζονται τμήματα ένοπλων ανθρώπων, μας χρειάζεται η πιο αυστηρή τάξη, μας χρειάζεται η αμείλικτη κατάπνιξη με τη βία κάθε απόπειρας της αντεπανάστασης τόσο της τσαρικής, όσο και της αστικής των Γκουτσκόφ.

Με το νέο κράτος μας που γεννιέται δεν είναι πια κράτος στην κυριολεξία, γιατί σε μια σειρά μέρη της Ρωσίας τα τμήματα αυτά των ένοπλων ανθρώπων είναι η ίδια η μάζα, όλος ο λαός και όχι κάποιος που στέκεται από πάνω του, χωρισμένος απ' αυτόν, προνομιούχος και μη ανακλητός στην πράξη.

Δεν πρέπει να κοιτάμε πίσω, μα μπροστά, όχι προς τη δημοκρατία του συνηθισμένου αστικού τύπου, που στερέωνε την κυριαρχία της αστικής τάξης με τη βοήθεια των παλιών, μοναρχικών οργάνων διακυβέρνησης, της αστυνομίας, του στρατού, της υπαλληλίας.

Πρέπει να κοιτάμε μπροστά, προς τη νέα δημοκρατία που γεννιέται, που παύει να είναι δημοκρατία, γιατί δημοκρατία σημαίνει κυριαρχία του λαού, και ο ένοπλος λαός δεν μπορεί να κυριαρχεί ο ίδιος πάνω στον εαυτό του.

Η λέξη δημοκρατία εφαρμοσμένη στο Κομμουνιστικό κόμμα δεν είναι μόνο επιστημονικά λαθεμένη. Τώρα, μετά το Μάρτη του 1917, είναι παρωπίδες που βάζουν στα μάτια του επαναστατημένου λαού και τον εμποδίζουν να χτίζει ελεύθερα, τολμηρά και πρωτόβουλα το καινούργιο: Τα Σοβιέτ των εργατών, των αγροτών και όλων των άλλων βουλευτών, σαν τη μοναδική εξουσία στο "κράτος", σαν προάγγελο της "απονέκρωσης" κάθε κράτους.

Το τέταρτο επιχείρημά μου: Πρέπει να παίρνουμε υπόψη μας, την αντικειμενική κατάσταση του σοσιαλισμού σε όλο τον κόσμο.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι η ίδια με την κατάσταση του 1871-1914, τότε που ο Μαρξ και ο Ενγκελς δέχονταν συνειδητά το λαθεμένο οπορτουνιστικό όρο: "σοσιαλδημοκρατία". Γιατί τότε, ύστερα από την ήττα της Κομμούνας του Παρισιού, η ιστορία έβαλε στην ημερήσια διάταξη το καθήκον: αργή οργανωτική-διαφωτιστική δουλιά. Αλλο δεν χωρούσε. Οι αναρχικοί είχαν (και εξακολουθούν να έχουν) ριζικά άδικο όχι μόνο θεωρητικά, αλλά και οικονομικά και πολιτικά. Οι αναρχικοί εκτίμησαν λαθεμένα τη στιγμή, γιατί δεν κατάλαβαν την παγκόσμια κατάσταση: Ο άγγλος εργάτης είχε διαφθαρεί από τα ιμπεριαλιστικά κέρδη, η Κομμούνα του Παρισιού είχε συντριβεί, το αστικο-εθνικό κίνημα στη Γερμανία μόλις είχε νικήσει (1871), η μισοδουλοπάροικη Ρωσία ήταν βυθισμένη σε ένα προαιώνιο ύπνο.

Ο Μαρξ και ο Ενγκελς εκτίμησαν σωστά τη στιγμή, κατάλαβαν τη διεθνή κατάσταση, κατάλαβαν τα καθήκοντα της αργής πορείας προς την έναρξη της κοινωνικής επανάστασης.

Ας κατανοήσουμε λοιπόν κι' εμείς τα καθήκοντα και τις ιδιομορφίες της νέας εποχής. Ας μη μιμηθούμε τους θλιβερούς εκείνους μαρξιστές, για τους οποίους ο Μαρξ έλεγε: "Εσπειρα δράκους και θέρισα ψύλλους".

Ο καπιταλισμός που έχει μετεξελιχθεί σε ιμπεριαλισμό γέννησε με αντικειμενική αναγκαιότητα τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Ο πόλεμος αδήγησε όλη την ανθρωπότητα στο χείλος της αβύσσου, της καταστροφής όλου του πολιτισμού, της απαγρίωσης και του χαμού εκατομμυρίων και εκατομμυρίων ανθρώπων.

Και σε μια τέτια στιγμή, τώρα που η επανάσταση αυτή αρχίζει, τώρα που κάνει τα πρώτα της δειλά, ασταθή, μη συνειδητά, παρά πολύ ευκολόπιστα βήματα προς την αστική τάξη - σε μια τέτια στιγμή η πελιοψηφία (αυτό είναι αλήθεια, είναι γεγονός) των "σοσιαλδημοκρατών" ηγετών, των "σοσιαλδημοκρατών" βουλευτών, των "σοσιαλδημοκρατικών" εφημερίδων - και αυτά ακριβώς είναι τα όργανα επηρεασμού των μαζών - η πλειοψηφία τους απαρνήθηκε το σοσιαλισμό, πρόδοσε το σοσιαλισμό, πέρασε με το μέρος της "δικής τους" εθνικής αστικής τάξης.

Οι ηγέτες αυτοί έχουν προκαλέσει σύγχυση στις μάζες, τις έχουν αποπροσανατολίσει, τις έχουν εξαπατήσει.

Κι' εμείς θα ενθαρρύνουμε αυτή την απάτη, θα τη διευκολύνουμε, αν διατηρήσουμε την παλιά και απαρχαιωμένη ονομασία, που σάπισε το ίδιο, όπως σάπισε και η ΙΙ Διεθνής!

"Πολλοί" εργάτες μπορεί να καταλαβαίνουν τη λέξη σοσιαλδημοκρατία τίμια. Είναι καιρός όμως να μάθουμε να ξεχωρίζουμε το υποκειμενικό από το αντικειμενικό.

Υποκειμενικά αυτοί οι σοσιαλδημοκράτες εργάτες είναι οι πιο πιστοί ηγέτες των προλεταριακών μαζών.

Μα αντικειμενικά η παγκόσμια κατάσταση είναι τέτια, που η παλιά ονομασία του κόμματός μας διευκολύνει την εξαπάτηση των μαζών, φρενάρει την κίνηση προς τα μπρος, γιατί σε κάθε βήμα, σε κάθε εφημερίδα, σε κάθε κοινοβουλευτική ομάδα η μάζα βλέπει ηγέτες, δηλαδή ανθρώπους που τα λόγια τους ακούγονται πιο δυνατά και τα έργα τους φαίνονται πιο μακριά - και όλοι τους είναι "επίσης-σοσιαλδημοκράτες", όλοι τους είναι "υπέρ της ενότητας" με τους προδότες του σοσιαλισμού, τους σοσιαλσωβινιστές, όλοι τους παρουσιάζουν για εξόφληση τα παλιά γραμμάτια, που έχει εκδόσει η "σοσιαλδημοκρατία"...

Και τα επιχειρήματα που μας αντιτάσσουν; "... θα μας μπερδέψουν με τους αναρχοκομμουνιστές...".

Γιατί δεν φοβόμαστε ότι θα μας μπερδέψουν με τους σοσιαλεθνικιστές και τους σοσιαλφιλελεύθερους, με τους ριζοσπάστες-σοσιαλιστές, το πιο πρωτοπόρο και το πιο επιτήδειο στην αστική εξαπάτηση των μαζών αστικό κόμμα της γαλλικής δημοκρατίας; "... οι μάζες έχουν συνηθίσει, οι εργάτες "έχουν αγαπήσει" το σοσιαλδημοκρατικό τους κόμμα...".

Να ποιό είναι το μοναδικό επιχείρημα, επιχείρημα όμως που απορίπτει και την επιστήμη του μαρξισμού, και τα αυριανά καθήκοντα της επανάστασης, και την αντικειμενική κατάσταση του παγκόσμιου σοσιαλισμού, και την επαίσχυντη χρεοκοπία της ΙΙ Διεθνούς, και τη ζημιά που κάνουν στην πρακτική δράση τα σμήνη των "επίσης-σοσιαλδημοκρατών", που περιστοιχίζουν τους προλετάριους.

Αυτό είναι επιχείρημα της ρουτίνας, επιχείρημα του λήθαργου, επιχείρημα της αδράνειας.

Εμείς, όμως, θέλουμε να μεταμορφώσουμε τον κόσμο. Θέλουμε να βάλουμε τέρμα στον παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, στον οποίο σύρθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι, όπου μπλέχτηκαν τα συμφέροντα εκατοντάδων και εκατοντάδων δισεκατομμυρίων κεφαλαίων, πόλεμο που δεν μπορούμε να τον τελειώσουμε με μια αληθινά δημοκρατική ειρήνη, χωρίς την πιο μεγάλη στην ιστορία της ανθρωπότητας επανάσταση, την προλεταριακή επανάσταση.

Και φοβόμαστε τον ίδιο τον εαυτό μας. Θέλουμε να κρατήσουμε το "συνηθισμένο", το "προσφιλές", το βρώμικο πουκάμισο...

Καιρός πια να πετάξουμε το βρώμικο πουκάμισο, καιρός πια να φορέσουμε καθαρά ασπρόρουχα.

* Β.Ι.ΛΕΝΙΝ: Απαντα, τόμ. 31, σελ. 179-183.


O καινούργιος τύπος κράτους που αναπτύσσεται στην επαναστασή μας

11. Τα Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών, αγροτών κτλ. βουλευτών δεν κατανοήθηκαν όχι μόνο από την άποψη ότι για την πλειονότητα δεν είναι σαφής η ταξική τους σημασία και ο ρόλος τους στη ρωσική επανάσταση. Δεν κατανοήθηκαν ακόμη και από την άποψη ότι αποτελούν καινούργια μορφή, πιο σωστά, καινούργιο τύπο κράτους.

Ο πιο τέλειος, ο πιο προοδευτικός τύπος αστικού κράτους είναι ο τύπος της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, η εξουσία ανήκει στο Κοινοβούλιο, η κρατική μηχανή, ο μηχανισμός και τα όργανα διοίκησης είναι τα συνηθισμένα: Τακτικός στρατός, αστυνομία, υπαλληλία ουσιαστικά μη ανακλητή, προνομιούχα που στέκει πάνω από το λαό.

Από τα τέλη όμως του 19ου αιώνα οι επαναστατικές εποχές προωθούν έναν ανώτερο τύπο δημοκρατικού κράτους, τέτιου κράτους που από ορισμένες απόψεις παύει ήδη, σύμφωνα με την έκφραση του Ενγκελς, να είναι κράτος, "δεν είναι κράτος στην κυριολεξία". Αυτό είναι το κράτος τύπου Κομμούνας του Παρισιού, που αντικαθιστά το χωρισμένο από το λαό στρατό και την αστυνομία με τον απευθείας και άμεσα εξοπλισμένο λαό. Σ' αυτό βρίσκεται η ουσία της Κομμούνας, που τη δυσφήμησαν και την κατασυκοφάντησαν οι αστοί συγγραφείς, οι οποίοι, ανάμεσα στ' άλλα, της απόδοσαν λαθεμένα την πρόθεση να "εισαγάγει" αμέσως το σοσιαλισμό.

Ακριβώς ένα κράτος τέτιου τύπου άρχισε να δημιουργεί η ρωσική επανάσταση το 1905 και το 1917. Η Δημοκρατία των Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών, αγροτών, κτλ. βουλευτών, ενωμένοι στην Πανρωσική Συντακτική Συνέλευση των λαϊκών αντιπροσώπων ή στο Πανρωσικό Σοβιέτ των Σοβιέτ κτλ., - να τί γίνεται κιόλας πραγματικότητα στη χώρα μας σήμερα, αυτή τη στιγμή, με την πρωτοβουλία των εκατομμυρίων του λαού, που αυτόβουλα και με τον τρόπο του δημιουργεί τη δημοκρατία, χωρίς να περιμένει ούτε πότε οι κ.κ. καντέτοι καθηγητές θα γράψουν τα νομοσχέδιά τους για μια κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία, - ούτε πότε οι σχολαστικοί και οι ρουτινιάρηδες της μικροαστικής "σοσιαλδημοκρατίας", σαν τον κ. Πλεχάνοφ ή τον Κάουτσκι, θα παραιτηθούν από τη διαστρέβλωση απομέρους τους της διδασκαλίας του μαρξισμού για το ζήτημα του κράτους.

Ο μαρξισμός διαφέρει από τον αναρχισμό στο ότι παραδέχεται την αναγκαιότητα του κράτους και της κρατικής εξουσίας στην επαναστατική περίοδο γενικά, στην εποχή του περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό ειδικά.

Ο μαρξισμός διαφέρει από το μικροαστικό, οπορτουνιστικό "σοσιαλδημοκρατισμό" των κ.κ. Πλεχάνοφ, Κάουτσκι και Σίας στο ότι παραδέχεται για τις προαναφερμένες περιόδους την αναγκαιότητα ενός κράτους όχι σαν τη συνηθισμένη κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία, αλλά ενός κράτους σαν την Κομμούνα του Παρισιού.

Οι κύριες διαφορές αυτού του τελευταίου τύπου κράτους από τον παληό είναι οι ακόλουθες:

Η επιστροφή από την κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία στη μοναρχία είναι (όπως ακριβώς το απόδειξε η ιστορία) πάρα πολύ εύκολη, γιατί παραμένει άθικτη όλη η μηχανή της καταπίεσης: Ο στρατός, η αστυνομία, η υπαλληλία. Η Κομμούνα και τα Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών, αγροτών κτλ. βουλευτών τσακίζουν και παραμερίζουν αυτή τη μηχανή.

Η κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία στενεύει, πνίγει την ανεξάρτητη πολιτική ζωή των μαζών, την άμεση συμμετοχή τους στη δημοκρατική οικοδόμηση όλης της κρατικής ζωής, από τα κάτω ως τα πάνω. Τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών κάνουν το αντίθετο.

Αυτά τα τελευταία αναπαράγουν εκείνο τον τύπο του κράτους, που επεξεργάστηκε η Κομμούνα του Παρισιού και που ο Μαρξ τον ονόμασε "πολιτική μορφή που ανακαλύφθηκε επιτέλους, και με την οποία μπορεί να συντελεστεί η οικονομική απελευθέρωση των εργαζομένων".

Συνήθως αντιτείνουν: Ο ρωσικός λαός δεν είναι ακόμη ώριμος για την "εισαγωγή" της Κομμούνας. Αυτό είναι σαν το επιχείρημα των φεουδαρχών που έλεγαν ότι οι αγρότες δεν είναι ώριμοι για την ελευθερία. Η Κομμούνα, δηλαδή τα Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών, δεν "εισάγει", δεν σκοπεύει "να εισαγάγει" και δεν πρέπει να εισαγάγει κανενός είδους μετασχηματισμούς που δεν έχουν ωριμάσει απόλυτα και στην οικονομική πραγματικότητα και στη συνείδηση της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού.

Οσο πιο μεγάλη είναι η οικονομική κατάρρευση και η κρίση που γεννάει ο πόλεμος, τόσο επιτακτικότερη είναι η ανάγκη για μια όσο το δυνατό τελειότερη πολιτική μορφή, που να κάνει πιο εύκολη την επούλωση των φοβερών πληγών, τις οποίες προξένησε ο πόλεμος στην ανθρωπότητα. Οσο λιγότερη οργανωτική πείρα έχει ο ρωσικός λαός, τόσο αποφασιστικότερα πρέπει να καταπιαστούμε με την οργανωτική οικοδόμηση από τον ίδιο το λαό, και όχι μόνο από τους αστούς πολιτικάντηδες και υπαλλήλους με τις "προσοδοφόρες θεσούλες".

Οσο πιο γρήγορα πετάξουμε από πάνω μας τις παλιές προλήψεις του διαστραβλωμένου από τους κ.κ. Πλεχάνοφ, Κάουτσκι και Σία ψευδομαρξισμού, με όσο πιο μεγάλο ζήλο καταπιαστούμε να βοηθήσουμε το λαό να δημιουργήσει αμέσως και παντού Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών, που να πάρουν στα χέρια τους όλη τη ζωή, όσο περισσότερο θα παρελκύουν οι κ.κ. Λβοφ και Σία τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης, τόσο πιο εύκολα θα είναι για το λαό να κάνει (μέσω της Συντακτικής Συνέλευσης ή χωρίς αυτή, αν ο Λβοφ αργήσει πολύ να τη συγκαλέσει) την εκλογή του υπέρ της Δημοκρατίας των Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών. Λάθη στη νέα οργανωτική οικοδόμηση, που γίνεται από τον ίδιο το λαό, είναι στην αρχή αναπόφευκτα, καλύτερα όμως να κάνεις λάθη και να τραβάς μπροστά, παρά να περιμένεις πότε θα γράψουν οι νομομαθείς καθηγητές, που συγκάλεσε ο Λβοφ, τους νόμους για τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης και για τη διαιώνιση της κοινοβουλευτικής αστικής δημοκρατίας, για το στραγγαλισμό των Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών.

Αν οργανωθούμε και κάνουμε επιδέξια την προπαγάνδα μας, όχι μόνο οι προλετάριοι, μα και τα εννιά δέκατα της αγροτιάς θα ταχθούν ενάντια στην ανασύσταση της αστυνομίας, ενάντια στη μόνιμη και προνομιούχα υπαλληλία, ενάντια στο χωρισμένο από το λαό στρατό. Και μόνο σ' αυτό συνίσταται ακριβώς ο νέος τύπος κράτους.

12. Η αντικατάσταση της ασυνομίας με τη λαϊκή πολιτοφυλακή είναι ένας μετασχηματισμός που πήγασε από όλη την πορεία της επανάστασης και εφαρμόζεται σήμερα στα περισσότερα μέρη της Ρωσίας. Πρέπει να εξηγούμε στις μάζες ότι στις περισσότερες αστικές επαναστάσεις συνηθισμένου τύπου ένας τέτιος μετασχηματισμός ήταν εξαιρετικά βραχύχρονος και η αστική τάξη, ακόμη και η πιο λαοκρατική και δημοκρατική, ανασύσταινε την αστυνομία του παλιού, τσαρικού τύπου, αστυνομία χωρισμένη από το λαό, και με αστική διοίκηση, ικανή να καταπιέζει το λαό με κάθε τρόπο.

Υπάρχει μονάχα ένα μέσο για να μην επιτρέψουμε την ανασύσταση της αστυνομίας: Η δημιουργία παλλαϊκής πολιτοφυλακής, η συγχώνευσή της με το στρατό (αντικατάσταση του τακτικού στρατού με το γενικά εξοπλισμένο λαό).

Σε μια τέτια πολιτοφυλακή πρέπει να μετέχουν όλοι χωρίς εξαίρεση οι πολίτες και οι πολίτισσες από 15 ως 65 χρονών, αν μ' αυτές τις ηλικίες, που πήραμε κατά προσέγγιση, είναι δυνατό να καθορίσουμε τη συμμετοχή των εφήβων και των γερόντων. Οι καπιταλιστές πρέπει να πληρώσουν τους μισθωτούς εργάτες, το υπηρετικό προσωπικό κτλ. για τις μέρες που αφιερώνουν σε κοινωνική υπηρεσία στην πολιτοφυλακή. Χωρίς την προσέλκυση των γυναικών στην ανεξάρτητη συμμετοχή όχι μονάχα στην πολιτική ζωή γενικά, μα και στη μόνιμη, καθολική κοινωνική υπηρεσία, δεν μπορεί ούτε λόγος να γίνει όχι μονάχα για σοσιαλισμό, μα και για πλήρη και σταθερή δημοκρατία. Οι τέτιες αρμοδιότητες της "αστυνομίας", όπως η φροντίδα για τους αρρώστους, για τα απροστάτευτα παιδιά, για την υγιεινή διατροφή κτλ. δεν μπορούν γενικά να πραγματοποιηθούν ικανοποιητικά χωρίς την ισοτιμία των γυναικών στην πράξη και όχι μονάχα στα χαρτιά.

Να μην επιτρέψουμε να ανασυσταθεί η αστυνομία, να τραβήξουμε τις οργανωτικές δυνάμεις όλου του λαού στη δημιουργία καθολικής πολιτοφυλακής - αυτά είναι τα καθήκοντα που το προλεταριάτο πρέπει να προπαγανδίζει στις μάζες προς το συμφέρον της περιφρούρησης, της στερέωσης και της ανάπτυξης της επανάστασης.

* Β. Ι. ΛΕΝΙΝ: Απαντα, τόμ. 31, σελ. 162-165.

 
 
 
 
JSN ImageShow by JoomlaShine.com
 
Copyright © 2011 kke.gr