Πρακτικά από τη βουλή της συζήτησης της από 16/11/2009 επίκαιρης ερώτησης

Κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Υπουργός Εθνικής Άμυνας): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.
Κυρία Πρόεδρε, η χώρα μας είναι παρούσα στο Αφγανιστάν από το 2002 μαζί με άλλες σαράντα πέντε χώρες σε μία αποστολή που οργανώνεται στρατιωτικά από το ΝΑΤΟ, αλλά υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και στο πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Και η επιχείρηση αυτή στο Αφγανιστάν λειτουργεί παράλληλα με δραστηριότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανασυγκρότηση του αφγανικού κράτους, ιδίως στους τομείς της δικαιοσύνης και της δημόσιας τάξης.
Είναι, βεβαίως, αλήθεια ότι μία αμιγώς στρατιωτική προσέγγιση ή μία κυρίως στρατιωτική προσέγγιση δεν μπορεί να οδηγήσει σε λύσεις στο Αφγανιστάν. Πρέπει να προτάξουμε την πολιτική διάσταση του θέματος και η μεταφορά της ευθύνης για τον έλεγχο της επικράτειας του Αφγανιστάν στις αρχές του Αφγανιστάν, δηλαδή η συγκρότηση της κυριαρχίας του Αφγανιστάν, είναι βασικός στόχος όλων μας, μόνο που απαιτούνται εγγυήσεις δημοκρατίας και κράτους δικαίου και κυρίως εγγυήσεις διαφάνειας, καταπολέμησης της διαφθοράς. Και πρέπει να υπάρχει μία αφγανική κυβέρνηση, η οποία να μην είναι απλά νόμιμη τυπικά -γιατί είδαμε πώς εξελίχθηκε η πρόσφατη διαδικασία εκλογής του Προέδρου Καρζάι- αλλά να είναι και ουσιαστικά νομιμοποιημένη στην αφγανική κοινωνία, αλλά και στα μάτια της διεθνούς κοινότητας.
Είναι, επίσης, γνωστό ότι διεθνώς και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ και στο εσωτερικό των σαράντα πέντε χωρών που είναι παρούσες στο Αφγανιστάν, αλλά και στο εσωτερικό της σημερινής αμερικανικής διοίκησης, αναπτύσσεται εντονότατος προβληματισμός για τις στρατηγικές επιλογές που πρέπει να γίνουν σε σχέση με το Αφγανιστάν, διότι αυτός ο πόλεμος, όπως διεξάγεται, είναι ασύμμετρος και διότι το πρόβλημα του Αφγανιστάν συνδέεται απολύτως και με την κατάσταση σε γειτονικές χώρες, όπως είναι το Πακιστάν που είναι και πυρηνική δύναμη. Και είναι πάρα πολύ σημαντικό να μην έχουμε έκρηξη του προβλήματος στο Πακιστάν.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το προειδοποιητικό κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού)
Άλλωστε, το πρόβλημα του Αφγανιστάν είναι παλιό. Τις προηγούμενες δεκαετίες έχει εμφανιστεί ενώπιόν μας με διαφορετικούς όρους, όμως κατά βάθος οι στρατιωτικοί όροι λόγω και της μορφολογίας του εδάφους και της πολυφυλετικότητας του Αφγανιστάν είναι λίγο πολύ οι ίδιοι πάντα.
Εμείς, λοιπόν, συνεκτιμώντας όλα τα δεδομένα, καταλήξαμε σε μία ομόφωνη απόφαση του ΚΥ.Σ.Ε.Α. την προηγούμενη εβδομάδα. Το βασικό ζητούμενο ήταν να μετακινηθεί το τάγμα μας, το Τάγμα Ειδικής Σύνθεσης Αφγανιστάν, από την πρωτεύουσα Καμπούλ, δυτικά προς τη Χεράτ ή ακόμα περισσότερο προς μία πιο επικίνδυνη περιοχή, τη Φαράχ. Υπήρχε απόφαση του ΚΥ.Σ.Ε.Α. του Ιανουαρίου του 2009 επί Κυβερνήσεως Καραμανλή για τη μετακίνηση στη Χεράτ. Αυτό θα σήμαινε πως πρέπει να οργανωθεί μία πολυδάπανη επιχείρηση υποστήριξης με χαμηλό δείκτη ασφάλειας.
Η βασική μας απόφαση, λοιπόν, είναι να παραμείνει το Τάγμα Ειδικής Σύνθεσης Αφγανιστάν στην Καμπούλ, στο στρατόπεδό του, με τη σημερινή του αποστολή ή με άλλη εκπαιδευτική κατά προτίμηση αποστολή, χωρίς να αναλάβει η χώρα δαπάνες και κινδύνους μετακίνησης.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού)
Και επειδή η ροπή διεθνώς είναι προς εκπαιδευτικές δραστηριότητες, είμαστε διατεθειμένοι να αυξήσουμε τους εκπαιδευτές μας του αφγανικού στρατού προσθέτοντας δέκα εννέα εκπαιδευτές, να ενισχύσουμε τα στρατιωτικά νοσοκομεία με έως δύο ιατρικές ομάδες των οκτώ ατόμων και φυσικά να εκπληρώσουμε την αποστολή μας να λειτουργεί κατά το εξάμηνο της δικής μας ευθύνης το αεροδρόμιο του Αφγανιστάν, όπως γίνεται με περιοδικότητα, με rotation, για όλες τις χώρες, για τις σαράντα πέντε που μετέχουν. Το έχουμε ξανακάνει.
Βεβαίως, αυτή η θέση της Ελλάδας είναι σχετικά εύκολη, γιατί η παρουσία μας είναι μικρή και περιορισμένη. Τελεί υπό εθνικό περιορισμό, όπως λέγεται και υπό εθνικό περιορισμό τελεί και η παρουσία άλλων χωρών, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Γερμανία που έχει συνταγματικούς περιορισμούς για τη φύση της αποστολής της στο εξωτερικό.
Αυτό δε σημαίνει ότι δε μετέχουμε ενεργά και στο επίπεδο του ΝΑΤΟ και στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κάθε φορά που έχουμε κρίσιμες διμερείς επαφές, ώστε να ολοκληρωθεί ο προβληματισμός, προκειμένου να επικρατήσει αυτή η σύνθετη και ολοκληρωμένη πολιτική προσέγγιση του ζητήματος του Αφγανιστάν.
Ευχαριστώ πολύ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου): Και εγώ σας ευχαριστώ.
Το λόγο έχει ο ερωτών Βουλευτής κ. Παφίλης.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΦΙΛΗΣ: Όλη η επιχειρηματολογία που αναπτύξατε, κύριε Υπουργέ, δεν αλλάζει την ουσία. Αυτά τα γνωρίζουμε. Και η ουσία είναι ότι πρόκειται για έναν πόλεμο επιθετικό, ιμπεριαλιστικό που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και το ΝΑΤΟ κατά του Αφγανιστάν, κατά των πρώην συμμάχων τους, αυτών που κατασκεύασαν, δηλαδή, τους Ταλιμπάν, οι υπηρεσίες της CIA και του ιμπεριαλισμού. Πρόκειται, λοιπόν, για στρατιωτικές δυνάμεις κατοχής.
Το ερώτημα που εμείς θέτουμε είναι: Τι συμφέρον έχει η Ελλάδα και ο ελληνικός λαός να έχει στρατιωτικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν και σε άλλες περιοχές; Ποιο είναι το συμφέρον που εξυπηρετεί; Εμείς λέμε ότι εξυπηρετεί τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς για το γεωστρατηγικό έλεγχο της περιοχής, γιατί γνωρίζετε κι εσείς πάρα πολύ καλά ότι οι Αμερικάνοι θέλουν να ελέγξουν την Ευρασία και ένας κόμβος για τον έλεγχο της Ευρασίας είναι το Αφγανιστάν.
Το δεύτερο που θέλουμε να πούμε είναι ότι, ανεξάρτητα από το τι υπηρεσίες προσφέρει, είναι στρατός κατοχής, κύριε Υπουργέ. Και μάλιστα, σε αυτό που θεωρούμε ότι έχετε τεράστια ευθύνη και εσείς που πήρατε την απόφαση το 2002 -η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.- και η Νέα Δημοκρατία που τη συνέχισε, είναι ότι έχετε ηθική και πολιτική ευθύνη για απίστευτα εγκλήματα που έχουν γίνει στην περιοχή. Εδώ σε γάμο πυροβολούσαν οι άνθρωποι και πέρασε το αεροπλάνο και σκότωσε εβδομήντα. Ποιος θα πληρώσει γι' αυτά τα πράγματα; Είναι συνυπεύθυνοι ηθικά και πολιτικά η οποιαδήποτε ελληνική Κυβέρνηση η οποία συμμετέχει και βοηθάει αυτό το στρατό κατοχής. Γιατί, στο νοσοκομείο ποιος περιθάλπεται; Οι τραυματισμένοι ράμπο από τις διάφορες επιχειρήσεις.
Επίσης, είναι πολύ σωστό αυτό που επισημάνατε και ακριβώς εμείς επισημαίνουμε το ίδιο ότι η κατάσταση στην περιοχή γίνεται όλο και χειρότερη. Ήδη υπάρχουν σχεδιασμοί από το ΝΑΤΟ για την αναμόρφωση του χάρτη, για την αλλαγή των συνόρων -μέσα σε αυτό είναι και το Πακιστάν- κι επομένως, θα έχουμε περισσότερες επιπλοκές από ό,τι λέγεται σήμερα. Και είναι σαφής η θέση και του ΝΑΤΟ και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ότι θα συνεχίσουν τον πόλεμο, ο οποίος κρατάει επτά χρόνια, είναι αδιέξοδος. Και μάλιστα, ο πρώην Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ είπε στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων ότι «δεν τελειώνουμε ούτε τα επόμενα δέκα χρόνια».
Εκτός αυτού, λοιπόν -και τελειώνω εδώ- υπάρχει και το οικονομικό θέμα που είναι σημαντικό. Είναι μεν δευτερεύον, αλλά είναι σημαντικό. Εδώ βρισκόμαστε σε οικονομική κρίση, εδώ κάνατε επιδρομή στα λαϊκά εισοδήματα, καλείτε τον καθένα να πληρώσει από αυτό που δεν έχει και ταυτόχρονα ξοδεύετε χρήματα σε στρατιωτικές αποστολές. Έχουν περάσει τριάντα πέντε χιλιάδες στελέχη σε τέτοιες κατοχικές δυνάμεις. Ξοδεύετε χρήματα γι' αυτόν τον τομέα.
Και τέλος, θέλω να πω και κάτι ακόμα και να σας ρωτήσω. Για πέστε μας, λοιπόν, τώρα: Η αποστολή χιλίων και πλέον Ελλήνων στρατιωτών στο Κοσσυφοπέδιο και των Δυνάμεων, τι αποτελέσματα είχε; Ότι από όλη αυτή την επιχείρηση που κάνατε βγαίνει ανεξάρτητο προτεκτοράτο, η μεγαλύτερη γιγάντια στρατιωτική επιθετική βάση των Αμερικάνων, το «BONDSTEEL», στο Κόσσοβο και βγαίνει μια πολιτική απόφαση την οποία δεν την αναγνωρίζει ούτε η ελληνική Κυβέρνηση, τουλάχιστον μέχρι τώρα και καλά κάνει.
Να, λοιπόν, γιατί εμείς ζητάμε να επιστρέψουν όλα τα στρατεύματα. Ο ελληνικός στρατός έχει δουλειά να φυλάει τα σύνορα της Ελλάδας και όχι να υπηρετεί τις εγκληματικές ενέργειες του ιμπεριαλισμού. Και σ' αυτό έχουμε -πιστεύουμε, είμαστε βέβαιοι- τη συντριπτική πλειοψηφία όχι μόνο του ελληνικού λαού, αλλά και των λαών της ανθρωπότητας για αποχώρηση των δυνάμεων κατοχής.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ (Βέρα Νικολαΐδου): Σας ευχαριστώ.
Έχετε το λόγο, κύριε Υπουργέ.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Υπουργός Εθνικής Άμυνας): Ο κύριος Παφίλης με έφερε σήμερα πολλά χρόνια πίσω διότι έχουμε μετάσχει σε παρόμοιους διαξιφισμούς κάπως διαφορετικού περιεχομένου πριν από τριάντα πέντε χρόνια στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης και στα πανσπουδαστικά συνέδρια της περιοχής, όταν οι σοβιετικές δυνάμεις ήταν παρούσες στο Αφγανιστάν. Συζητάμε επί δεκαετίες το θέμα αυτό το οποίο φαίνεται ότι έχει ένα χαρακτήρα μοιραίο και επίμονο.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΦΙΛΗΣ: Φαντάζομαι να μην υποστηρίζετε τους Ταλιμπάν γιατί αυτοί τελικά νίκησαν!
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Υπουργός Εθνικής Άμυνας): Οι Ταλιμπάν είναι είκοσι πέντε χιλιάδες ένοπλοι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του διοικητή της δύναμης του Αφγανιστάν, της ISAF του στρατηγού Μακ Κρίσταλ, και πραγματικά είναι δύσκολο να σκεφθεί κανείς πώς είναι δυνατόν τόσες πολλές δυτικές δυνάμεις αλλά και δυνάμεις του αφγανικού στρατού να έχουν να αντιμετωπίσουν μικρές δυνάμεις αλλά υπό συνθήκες ανταρτοπολέμου, όχι υπό συνθήκες διάταξης τακτικών στρατών.
Ας πάμε στην ουσία του θέματος. Ποια είναι τα κριτήρια με τα οποία η Ελλάδα αποφασίζει τη συμμετοχή της σε διεθνείς αποστολές; Τα κριτήρια είναι κριτήρια εθνικού συμφέροντος και διαφύλαξης του πολιτικού και διπλωματικού κεφαλαίου της χώρας μέσα σε πολύ δύσκολους διεθνείς συσχετισμούς προκειμένου να μπορούμε να προωθήσουμε τις πολιτικές μας στα θέματα που μας ενδιαφέρουν και τα θέματα που μας ενδιαφέρουν είναι η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή, ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου, η κατάσταση στο Αιγαίο, η συμμετοχή μας στη διεθνή συζήτηση για το κυπριακό ώστε να παίζουμε το ρόλο που ανήκει στη χώρα μας. Τα δικά μας θέματα, η δική μας ασφάλεια, η δική μας εθνική στρατηγική είναι αυτή που υπαγορεύει την παρουσία μας στο Αφγανιστάν, στη Σομαλία, στη Βοσνία, στο Κοσσυφοπέδιο γιατί έτσι αποκτάμε τη δυνατότητα λόγου και παρέμβασης και γιατί έτσι ενισχύουμε την αξιοπιστία μας όταν πρόκειται να προβάλουμε θέσεις ή να διεκδικήσουμε ζητήματα τα οποία βρίσκονται στον πυρήνα της εθνικής μας στρατηγικής. Αυτή είναι η κατάσταση και όποιος δεν το αντιλαμβάνεται αυτό απλώς στερείται του αναγκαίου ρεαλισμού και δεν λέει την αλήθεια στον ελληνικό λαό. Το κόστος που καταβάλλουμε είναι πάρα πολύ μικρό σε σχέση με το επιδιωκόμενο όφελος, ενώ θεμελιώδης και απαράβατη μέριμνά μας είναι να μην εκθέτουμε το στρατιωτικό μας προσωπικό σε περιττούς κινδύνους και να μειώνουμε όσο γίνεται περισσότερο την έκθεση του προσωπικού μας σε κινδύνους.
Περιττεύει δε να πω ότι σ' αυτές τις αποστολές μετέχουν μόνο επαγγελματίες εθελοντικά, δεν μετέχουν κληρωτοί και φυσικά κανείς δεν πηγαίνει χωρίς τη θέλησή του.
Σας ευχαριστώ.