Η Ελληνική Παραδοσιακή και Λαϊκή Μουσική αποτελούν ίσως τις πιο δημοφιλείς κατηγορίες μουσικής στην Ελλάδα. Η αντιμετώπιση όμως από την πολιτεία επί σειρά δεκαετιών δεν είναι η ανάλογη.
Δυστυχώς μόλις το Γενάρη του 2022 σύμφωνα με τις διατάξεις της ΚΥΑ 7275/2022 – ΦΕΚ 77/Β/17-1-2022 το Υπουργείο Πολιτισμού θεσμοθέτησε τη λειτουργία Σχολών Παραδοσιακής Μουσικής στο πλαίσιο των Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Ωδεία και Μουσικές Σχολές). Έτσι ικανοποιήθηκε ένα πάγιο αίτημα των καλλιτεχνών και των δασκάλων των παραδοσιακών και λαϊκών οργάνων δίνοντας τη δυνατότητα στους σπουδαστές των οργάνων αυτών μέσα από τις εγκύκλιες σπουδές τους στα Ωδεία και στις Μουσικές Σχολές να λαμβάνουν αναγνωρισμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού πτυχίο που πιστοποιεί τις γνώσεις τους. Να σημειωθεί εδώ ότι μέχρι το 2022 τα παραδοσιακά και λαϊκά όργανα ενώ διδάσκονταν στα Ωδεία και τις Μουσικές Σχολές δεν είχαν καμία επίσημη αναγνώριση-πιστοποίηση από το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ ήδη είχαν ενταχθεί στα προγράμματα διδασκαλίας τόσο των Μουσικών Σχολείων όσο και των Τριτοβάθμιων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων Μουσικών Σπουδών. Δεν χρειάζεται να αναφερθεί κανείς στην επί της ουσίας καλλιτεχνική αναγνώριση των παραδοσιακών και λαϊκών οργάνων μιας και μια πρόχειρη ματιά στη δισκογραφία και στο έργο σπουδαίων συνθετών, όπως οι Μίκης Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις, Σταύρος Ξαρχάκος, Γιάννης Μαρκόπουλος, Θάνος Μικρούτσικος κ.α αποδεικνύει περίτρανα το σημαντικό καλλιτεχνικό αποτύπωμα των οργάνων αυτών.
Στην παραπάνω ΚΥΑ, καμία μέριμνα δεν πάρθηκε για την αναγνώριση των δασκάλων των παραδοσιακών και λαϊκών οργάνων που επί πολλά χρόνια εργάζονται διδάσκοντας αυτά τα όργανα.
Στην ΚΥΑ 7275/2022 και συγκεκριμένα στο άρθρο 16 προβλέπονται τα εξής:
Άρθρο 16
Μεταβατική διάταξη
Κατά την πρώτη εφαρμογή της παρούσας απόφασης και για μία πενταετία από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ως διδακτικό προσωπικό στις Σχολές Παραδοσιακής Μουσικής γίνονται δεκτοί: α) όσοι/-ες έχουν διδάξει παραδοσιακή μουσική επί μια τουλάχιστον 5ετία σε αναγνωρισμένα Μουσικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ή, εναλλακτικά, β) όσοι/-ες διαθέτουν τουλάχιστον 10ετή καλλιτεχνική σταδιοδρομία στην παραδοσιακή μουσική, που αποδεικνύεται με έγγραφα, που αφορούν συμμετοχή τους σε συναυλίες και άλλες δημόσιες μουσικές εμφανίσεις, δισκογραφία, δημοσιευμένο ερευνητικό ή συνθετικό έργο.
Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 16 και τις προϋποθέσεις που θέτει οι άνθρωποι που ήδη δίδασκαν τα παραδοσιακά και λαϊκά όργανα αναγνωρίστηκαν για την πρώτη πενταετία (είμαστε ακόμα μέσα στην περίοδο ισχύς της) ως πρώτοι καθηγητές των Σχολών Παραδοσιακής Μουσικής. Πράγματι ήδη από τον Οκτώβριο του 2022 που διενεργήθηκαν οι πρώτες κατατακτήριες εξετάσεις των Σχολών παραδοσιακών οργάνων αλλά και στις πρώτες Πτυχιακές εξετάσεις τον Ιούνιο του 2024 οι αναγνωρισμένοι σύμφωνα με το άρθρο 16 καθηγητές των Σχολών Παραδοσιακής μουσικής στελέχωσαν τις επιτροπές εξετάσεων κρίνοντας και υπογράφοντας τα πτυχία των σπουδαστών που ολοκλήρωσαν με επιτυχία την εξέτασή τους. Και κάπου εδώ ξεκινάει μία τουλάχιστον οξύμωρη διαδικασία!
Τον Ιούλιο του 2024 η προκήρυξη 1ΓΤ2024 για την κατάρτιση πινάκων εκπαιδευτικών του Υπουργείου Παιδείας μεταξύ άλλων έδινε το δικαίωμα συμμετοχής στους πίνακες εκπαιδευτικών στους πρώτους πτυχιούχους των παραδοσιακών και λαϊκών οργάνων ενώ δυστυχώς δεν υπήρχε καμία μέριμνα για τους πρώτους καθηγητές των Σχολών Παραδοσιακής Μουσικής. Τους καθηγητές τους δηλαδή που υπέγραψαν ως μέλη των επιτροπών εξετάσεων τα πτυχία τους! Ουσιαστικά το Υπουργείο αναγνωρίζει την υπογραφή των καθηγητών αυτών στα πτυχία των σπουδαστών (που αποτελούσαν και το διαβατήριο για τη συμμετοχή στις διαδικασίες της 1ΓΤ2024) ενώ απέκλεισε τους ίδιους τους καθηγητές! Το βασικό επιχείρημα από πλευράς Υπουργείου Παιδείας ήταν ότι οι πρώτοι καθηγητές των Σχολών Παραδοσιακής Μουσικής δεν είχαν θεωρημένα πτυχία από το αρμόδιο Υπουργείο Πολιτισμού και δεν μπορούσαν να συμμετέχουν στην διαδικασία της προκήρυξης 1ΓΤ2024.
Το Υπουργείο δεν φρόντισε πριν την προκήρυξη 1ΓΤ2024 να κινήσει την διαδικασία αυτή που θα επέτρεπε τους ανθρώπους αυτούς να συμμετέχουν στους πίνακες των εκπαιδευτικών του Υπουργείου Παιδείας. Και έτσι ενώ οι σπουδαστές που πήραν το πτυχίο τους συμπεριελήφθησαν στους πίνακες εκπαιδευτικών της προκήρυξης 1ΓΤ2024 και μάλιστα ήδη από την προηγούμενη εκπαιδευτική χρονιά (2024-2025) υπηρετούν ως αναπληρωτές εκπαιδευτικοί στα μουσικά σχολεία της χώρας ενώ στους φετινούς διορισμούς του Υπουργείου Παιδείας διορίστηκαν και ως μόνιμοι εκπαιδευτικοί, οι καθηγητές τους εξακολουθούν να είναι αποκλεισμένοι από όλες αυτές τις διαδικασίες χωρίς να έχουν καμία ευθύνη!
ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. Υπουργοί, τι μέτρα θα πάρει η κυβέρνηση ώστε:
- Να λυθεί οριστικά το ζήτημα με νομοθετική παρέμβαση, εξισώνοντας με πτυχίο τα χρόνια διδακτικής εμπειρίας των μουσικών λαϊκών και παραδοσιακών οργάνων.
- Να συμμετέχουν οι προαναφερόμενοι καθηγητές στους πίνακες της προκήρυξης 1ΓΤ2024 έστω και αναδρομικά προκειμένου να μπορούν να διεκδικήσουν τα ίδια δικαιώματα με τους μαθητές τους. Τουλάχιστον αυτών των καθηγητών που έχουν υπογράψει πτυχία ως μέλη επιτροπών κατατακτηρίων και πτυχιακών εξετάσεων σύμφωνα με τα οριζόμενα του Υπουργείου Πολιτισμού.
Οι Βουλευτές
Καραθανασόπουλος Νίκος
Διγενή Σεμίνα
Δελής Γιάννης
Κανέλλη Λιάνα