Την Οδηγία-έκτρωμα 2003/88/ΕΚ που στην ΕΕ καθιερώνει την εξοντωτική εργασία «διαφημίζει» με κυνισμό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέναντι στις ήδη απαράδεκτες εργασιακές σχέσεις των πυροσβεστών, σε σχετική ερώτηση που υπέβαλε η Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ.
Στην έντονη δυσαρέσκεια και τις κινητοποιήσεις των πυροσβεστών στην Ελλάδα αλλά και σε άλλα κράτη μέλη, για την εντατικοποίηση της εργασίας τους, για την υπερεργασία, και για τις τεράστιες ελλείψεις σε προσωπικό παρά τις κατά καιρούς φιέστες περί «ενίσχυσης» της Πολιτικής Προστασίας σε Ελλάδα και ΕΕ, η Επιτροπή παρουσιάζει ως λύση ακριβώς τις κατευθύνσεις που οξύνουν το πρόβλημα!
Ειδικά η Οδηγία 2003/38 στην οποία παραπέμπει η αρμόδια Επίτροπος, είναι πολύ γνωστή στους εργαζόμενους για το αντεργατικό της περιεχόμενο, αφού πάνω της βασίζονται σειρά κατάπτυστων νόμων, όπως αυτός για το 13ωρο, και στον οποίο δίνει καθημερινά ηχηρή αγωνιστική απάντηση το λαϊκό εργατικό κίνημα παρά την ψήφιση του σχετικού νόμου. Πρόκειται για Οδηγία που δίνει την ευελιξία στους εργοδότες να απασχολούν τους εργαζόμενους από λίγες ώρες τη μέρα έως και 78 ώρες τη βδομάδα, μέχρι και 12 μέρες συνεχούς εργασίας, ενώ ειδικά για τους πυροσβέστες ούτε το «όριο» των 11 ωρών ανάπαυσης ανάμεσα σε δύο περιόδους απασχόλησης ισχύει, αφού εμπίπτουν στις «παρεκκλίσεις» της Οδηγίας, που αποτελούν πια «κανονικότητα».
Όσο για την «αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης μεγάλης κλίμακας» του λεγόμενου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας RescEU που αναφέρει η Επιτροπή, αυτή πια ο λαός μας την έχει μάθει για τα καλά. Έτσι βαφτίζεται η «κατόπιν τραγωδίας» παρέμβαση και αφού οι πυρκαγιές έχουν προκαλέσει ήδη μεγάλες καταστροφές. Πρόκειται για παρεμβάσεις λιγοστών μέσων πυρόσβεσης, που μαζί με το εξαντλημένο προσωπικό που δίνει υπεράνθρωπη μάχη, μετακινούνται από χώρα σε χώρα, με συχνό φαινόμενο μεγάλης έκτασης πυρκαγιές ή άλλες φυσικές καταστροφές να βρίσκονται σε παράλληλη εξέλιξη σε μια ή και παραπάνω χώρες. Οι «εθνικές ικανότητες» που δήθεν «συμπληρώνονται» από το RescEU, δεν είναι κάτι άλλο παρά οι χιλιάδες κενές οργανικές θέσεις πυροσβεστών, η αποψίλωση της Δασικής Υπηρεσίας, οι τεράστιες ελλείψεις σε υλικοτεχνικό εξοπλισμό γενικότερα, λόγω της γνωστής πολιτικής του «κόστους-οφέλους».
Στην βαρβαρότητα της ΕΕ και των ελληνικών κυβερνήσεων διαχρονικά, που προσπαθούν να κάνουν το άσπρο-μαύρο, σπρώχνοντας τους δείκτες του ρολογιού της Ιστορίας σε περασμένους αιώνες για τους εργαζόμενους, η μόνη απάντηση είναι η ένταση της πάλης των πυροσβεστών και συνολικά του εργατικού-λαϊκού κινήματος για ένταξη των πυροσβεστών στα βαρέα και ανθυγιεινά, 6ωρο-5ημερο-30ωρο, αυξήσεις στους μισθούς και συλλογικές συμβάσεις, για άμεση κάλυψη όλων των κενών σε προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή στην πυροσβεστική υπηρεσία, στις δασικές υπηρεσίες κ.ο.κ
Ακολουθούν τα κείμενα της Ερώτησης της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ και της Απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης προς την Επιτροπή
Λ. Νικολάου-Αλαβάνος
Παρά τις φιέστες δήθεν περί «ενίσχυσης» της Πολιτικής Προστασίας, όπως αυτή που έκανε ο πρωθυπουργός με παρουσία της αρμόδιας Επιτρόπου Διαχείρισης Κρίσεων, Λαμπίμπ, για την πρώτη παραλαβή μετά από 6 χρόνια διακυβέρνησης οχημάτων της Πυροσβεστικής, παραμένει και διαιωνίζεται η διαρκής επιφυλακή, η εντατικοποίηση και η απουσία αναγκαίας ξεκούρασης των πυροσβεστών. Οι τεράστιες ελλείψεις σε προσωπικό και υλικοτεχνικό εξοπλισμό που δημιουργούν όρους εργασιακής εξόντωσης θέτουν σε κίνδυνο τόσο την υγεία των εργαζομένων όσο και την αποτελεσματικότητα της πυροπροστασίας.
Το γεγονός μάλιστα ότι η μεγάλη πλειοψηφία των οχημάτων που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση είναι μεταφοράς προσωπικού αποκαλύπτει το σχέδιο ΕΕ-κυβερνήσεων: οι πυροσβέστες να είναι ένα υποστελεχωμένο, ευέλικτο και μόνιμα μετακινούμενο προσωπικό από άκρη σε άκρη της χώρας που θα καλείται να ανταποκριθεί σε διαρκώς αυξανόμενα δασικά και αστικά συμβάντα. Από τα ίδια άλλωστε «υλικά» έχει συγκροτηθεί και ο λεγόμενος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, ο «RescEU», που μέσα από αυτόν όχι μόνο διαιωνίζονται οι τεράστιες ελλείψεις και η επιζήμια για τον λαό και την προστασία του πολιτική κόστους-οφέλους αλλά και οι ίδιοι λιγοστοί πυροσβέστες και μέσα πυρόσβεσης ανακυκλώνονται από χώρα σε χώρα.
Εξάλλου, στη χώρα μας παραμένουν περισσότερα από 4.000 κενά σε σχέση με το οργανόγραμμα και αντί για μόνιμες προσλήψεις, συνεχίζεται και εντείνεται η ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας, με την ταυτόχρονη ύπαρξη τεσσάρων κατηγοριών προσωπικού: μόνιμοι, πενταετούς υποχρέωσης, εποχικοί και συμβασιούχοι. Η κάλυψη των αναγκών από εποχικούς εργαζομένους είναι θεσμικά εδραιωμένη, με διαχρονικές ευθύνες των κυβερνήσεων με τους ν. 3938/2011 και ν. 4662/2020.
Ιδιαίτερα o ν. 4662/2020 νομιμοποιεί τη διαρκή υπερεργασία των πυροσβεστών, οι οποίοι καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ολοένα αυξανόμενο όγκο εργασίας, χωρίς συγκεκριμένο ωράριο εργασίας, αφού μέσω της διαρκούς κήρυξης επιφυλακών υποχρεώνονται να παρέχουν συστηματικά απλήρωτη υπερεργασία.
Παρόμοιες καταστάσεις έχουν καταγραφεί και σε άλλα κράτη-μέλη με μία σειρά υποθέσεις που ενώσεις πυροσβεστών απευθύνθηκαν και στο Δικαστήριο της ΕΕ (υποθέσεις Matzak, C-518/15· RJ, C-580/19 κ.ά.), όπου τελικά ΕΕ και κυβερνήσεις συνεχίζουν να μην συνυπολογίζουν τον χρόνο εφημερίας, συμπεριλαμβανομένου του μη εργάσιμου χρόνου στον υπολογισμό των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας ενός πυροσβέστη, αυξάνοντας κατακόρυφα τον εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας. Οι δε Οδηγίες και κατευθύνσεις της ΕΕ επιτρέπουν την εντατικοποίηση και την υπερεργασία. Σύμφωνα με το άρθρο 17 της Οδηγίας της ΕΕ για τον χρόνο εργασίας (2003/88/ΕΚ), οι πυροσβεστικές υπηρεσίες μπορούν να αποκλείσουν ορισμένες από τις ελάχιστες απαιτήσεις, π.χ. ημερήσια και εβδομαδιαία ανάπαυση. Απέναντι σε αυτές τις απαράδεκτες κατευθύνσεις η αγωνιστική διεκδίκηση των πυροσβεστών για μονιμοποίηση συμβασιούχων, προσλήψεις και εργασιακά δικαιώματα βρίσκει απέναντί της την καταστολή και τα ΜΑΤ από την κυβέρνηση.
Με βάση τα παραπάνω, πώς τοποθετείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο γεγονός ότι:
- Η εντατικοποίηση της εργασίας και η υπερεργασία των πυροσβεστών στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι αποτέλεσμα της χρόνιας υποστελέχωσης, της γενίκευσης της εργασιακής ευελιξίας και κινητικότητας, της υποχρηματοδότησης των δημόσιων υπηρεσιών πυρόσβεσης και πολιτικής προστασίας, στο πλαίσιο της ευρωενωσιακής πολιτικής "κόστους-οφέλους" και της εμπορευματοποίησης των δομών Πολιτικής Προστασίας;
- Η συγκρότηση του ευρωενωσιακού μηχανισμού "RescEU" όχι μόνο δεν επιλύει τα παραπάνω προβλήματα αλλά τα επιτείνει, διαιωνίζοντας και ανακυκλώνοντας το λιγοστό εξουθενωμένο προσωπικό πυρόσβεσης και τα μέσα πυρόσβεσης από χώρα σε χώρα;
Απάντηση της κ. Lahbib
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η οργάνωση των υπηρεσιών πυρόσβεσης, καθώς και η απόφαση για την ανάπτυξη και τη φιλοξενία ικανοτήτων του rescEU[1], εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Το rescEU επικεντρώνεται στη συγκέντρωση πόρων και στη στήριξη των χωρών που επιλέγουν να συμμετάσχουν, επιδιώκοντας την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης μεγάλης κλίμακας, ενώ λειτουργεί στο πλαίσιο της οδηγίας 2003/88/ΕΚ[2] για τον χρόνο εργασίας ως του σχετικού μέσου για τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.
Η οδηγία καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων 11 συνεχόμενων ωρών ημερήσιας ανάπαυσης και 35 ωρών εβδομαδιαίας ανάπαυσης, με μέσο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας 48 ωρών. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν παρεκκλίσεις από τις απαιτήσεις ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης για δραστηριότητες συνεχούς υπηρεσίας ή παραγωγής, όπως οι πυροσβεστικές υπηρεσίες και οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας. Στις περιπτώσεις αυτές, οι εργαζόμενοι πρέπει να λαμβάνουν ισοδύναμες περιόδους αντισταθμιστικής ανάπαυσης ή, κατ’ εξαίρεση, κατάλληλη προστασία.
Το rescEU αποτελείται από ικανότητες αντιμετώπισης καταστροφών που έχουν σχεδιαστεί για να συμπληρώνουν και όχι να αντικαθιστούν τις εθνικές ικανότητες, λειτουργώντας ως τελευταία γραμμή άμυνας όταν οι καταστροφές υπερβαίνουν τους πόρους ενός κράτους μέλους και τη βοήθεια που διατίθεται στην Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας[3]. Το rescEU επιτρέπει στην ΕΕ να συντονίζει και να χρηματοδοτεί τη διασυνοριακή βοήθεια, ενισχύοντας και ενισχύοντας τη συλλογική ανθεκτικότητα. Η ΕΕ έχει επενδύσει 600 εκατ. ευρώ σε 12 νέα πυροσβεστικά αεροσκάφη, τα οποία φιλοξενούνται σε έξι κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
[1] https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/what/civil-protection/resceu_en?prefLang=el.
[2] https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2003/88/oj/eng?eliuri=eli%3Adir%3A2003%3A88%3Aoj&locale=el.
[3] https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/what/civil-protection/european-civil-protection-pool_en?prefLang=el.